Gọi cứu hộ ngayKhi đi qua ngã tư, vòng xuyến, đường một chiều, cao tốc hoặc gặp xe cứu thương, xe chữa cháy, nhiều tài xế dễ lúng túng vì không biết phương tiện nào phải nhường, phương tiện nào được đi trước. Việc hiểu đúng thứ tự ưu tiên khi tham gia giao thông giúp người lái xử lý an toàn, tránh cản trở xe làm nhiệm vụ khẩn cấp và hạn chế vi phạm không đáng có.
Tính đến ngày 16/07/2026, quy định về xe được quyền ưu tiên được áp dụng theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, có hiệu lực từ ngày 01/01/2025. Theo Điều 27 của Luật này, thứ tự xe ưu tiên gồm: xe chữa cháy đi làm nhiệm vụ; xe quân sự, công an, kiểm sát đi làm nhiệm vụ khẩn cấp và đoàn xe có xe Cảnh sát giao thông dẫn đường; xe cứu thương đi làm nhiệm vụ cấp cứu; xe hộ đê, xe cứu nạn cứu hộ, khắc phục thiên tai, dịch bệnh hoặc tình trạng khẩn cấp; cuối cùng là đoàn xe tang.
Ngoài việc nắm thứ tự xe ưu tiên trong luật giao thông, người lái cũng cần hiểu khi nào phải nhường đường, nhường như thế nào, trường hợp nào xe ưu tiên được đi không phụ thuộc tín hiệu đèn và mức phạt nếu không nhường đường cho xe ưu tiên
1. Thứ tự ưu tiên khi tham gia giao thông là gì?
Thứ tự ưu tiên khi tham gia giao thông là quy tắc xác định phương tiện hoặc tín hiệu nào được ưu tiên trong từng tình huống cụ thể. Có hai nhóm thường bị nhầm với nhau: thứ tự hiệu lực của báo hiệu giao thông và thứ tự xe được quyền ưu tiên.
Thứ tự hiệu lực của báo hiệu giao thông giúp tài xế biết phải nghe theo ai hoặc theo tín hiệu nào khi có nhiều chỉ dẫn cùng lúc. Ví dụ, nếu có Cảnh sát giao thông điều tiết tại nút giao, người lái cần chấp hành hiệu lệnh của người điều khiển giao thông, kể cả khi đèn tín hiệu hoặc biển báo có vẻ khác với hướng dẫn tại thời điểm đó. Quy chuẩn báo hiệu đường bộ cũng nêu người tham gia giao thông phải chấp hành hiệu lệnh của người điều khiển giao thông, kể cả khi hiệu lệnh trái với đèn, biển báo hoặc vạch kẻ đường.
Còn thứ tự xe ưu tiên là thứ tự các loại xe được quyền đi trước khi đang làm nhiệm vụ và có tín hiệu ưu tiên hợp lệ. Nhóm này gồm xe chữa cháy, xe quân sự/công an/kiểm sát làm nhiệm vụ khẩn cấp, đoàn xe có CSGT dẫn đường, xe cứu thương, xe hộ đê, xe cứu nạn cứu hộ và đoàn xe tang theo thứ tự luật định.
2. Vì sao cần nắm rõ thứ tự ưu tiên?
Nếu không hiểu thứ tự ưu tiên, người lái dễ xử lý sai ở các tình huống áp lực cao. Ví dụ, nghe còi xe cứu thương phía sau nhưng không biết phải tấp vào đâu, thấy xe chữa cháy vượt đèn đỏ nhưng vẫn cố đi tiếp, hoặc gặp đoàn xe có Cảnh sát giao thông dẫn đường nhưng không giảm tốc, không nhường đường.
Việc nhường đường đúng không chỉ tránh bị phạt mà còn giúp xe đang làm nhiệm vụ khẩn cấp đến nơi kịp thời. Với xe cứu thương, chỉ vài phút có thể ảnh hưởng đến tính mạng người bệnh. Với xe chữa cháy, chậm trễ có thể làm đám cháy lan rộng. Với xe cứu nạn cứu hộ, việc đến hiện trường sớm giúp giảm thiệt hại cho người và tài sản.
3. Thứ tự xe ưu tiên trong luật giao thông
Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, thứ tự xe ưu tiên khi tham gia giao thông được xếp theo mức độ ưu tiên như sau.
Điểm quan trọng là không phải cứ xe có màu sơn đặc thù hoặc gắn thiết bị giống xe ưu tiên thì mặc nhiên được ưu tiên. Xe phải thuộc nhóm được quyền ưu tiên, đang đi làm nhiệm vụ và phát tín hiệu ưu tiên theo quy định. Nghị định 151/2024/NĐ-CP quy định thiết bị phát tín hiệu xe ưu tiên gồm đèn phát tín hiệu ưu tiên, còi phát tín hiệu ưu tiên và cờ hiệu ưu tiên; việc lắp đặt, sử dụng thiết bị này phải đúng nhóm xe và đúng quy định.
4. Xe ưu tiên được quyền gì khi làm nhiệm vụ?
Xe ưu tiên khi đang làm nhiệm vụ và có tín hiệu ưu tiên được quyền đi trước xe khác. Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định xe ưu tiên không bị hạn chế tốc độ, được phép đi không phụ thuộc tín hiệu đèn giao thông, được đi vào đường ngược chiều và các đường khác có thể đi được; riêng trên đường cao tốc, xe ưu tiên chỉ được đi ngược chiều trên làn dừng xe khẩn cấp. Xe ưu tiên vẫn phải tuân theo hiệu lệnh của người điều khiển giao thông và biển báo hiệu tạm thời.
Quy định này nhằm tạo điều kiện cho xe làm nhiệm vụ khẩn cấp di chuyển nhanh nhất có thể, nhưng không có nghĩa là xe ưu tiên được đi tùy tiện trong mọi tình huống. Người điều khiển xe ưu tiên vẫn phải bảo đảm an toàn, sử dụng tín hiệu đúng quy định và tuân thủ hiệu lệnh trực tiếp của lực lượng điều tiết giao thông.
Tìm hiểu thêm:
Lỗi lấn làn xe ô tô: Mức phạt mới nhất tài xế cần biết
Lỗi đi ngược chiều: Mức phạt ô tô, xe máy mới nhất
5. Khi thấy xe ưu tiên, người lái phải làm gì?
Khi có tín hiệu của xe ưu tiên, người và phương tiện tham gia giao thông đường bộ phải giảm tốc độ, đi sát lề đường bên phải hoặc dừng lại để nhường đường. Người lái không được gây cản trở xe ưu tiên đang phát tín hiệu ưu tiên đi làm nhiệm vụ.
Cách xử lý an toàn là quan sát gương, xác định hướng xe ưu tiên đang đi tới, bật tín hiệu nếu cần, giảm tốc từ từ và tấp về bên phải khi có đủ khoảng trống. Không nên phanh gấp giữa làn, không đánh lái đột ngột, không cố vượt lên trước xe ưu tiên và không bám đuôi xe ưu tiên để đi nhanh hơn.
6. Thứ tự ưu tiên xe khi tham gia giao thông tại nút giao
Tại nút giao, người lái cần quan sát theo thứ tự: người điều khiển giao thông nếu có, đèn tín hiệu, biển báo, vạch kẻ đường, sau đó mới đến quy tắc nhường đường thông thường. Khi có xe ưu tiên đang phát tín hiệu, các phương tiện khác phải chủ động nhường đường để xe ưu tiên đi qua trước.
Nếu có Cảnh sát giao thông đang điều tiết, hiệu lệnh của người điều khiển giao thông là căn cứ quan trọng nhất. Ví dụ, dù đèn đang xanh nhưng CSGT yêu cầu dừng để đoàn xe ưu tiên đi qua, người lái phải dừng. Ngược lại, nếu CSGT cho phép đi trong tình huống cần điều tiết đặc biệt, người lái cần đi theo hiệu lệnh và bảo đảm an toàn.
Nếu không có người điều khiển giao thông nhưng có xe ưu tiên đang phát tín hiệu, người lái cần giảm tốc, nhường đường trước khi tiếp tục di chuyển. Không nên tranh thủ vượt qua nút giao khi nghe còi ưu tiên gần tới, vì xe ưu tiên có thể đi từ hướng khuất tầm nhìn.
7. Mức phạt khi không nhường đường cho xe ưu tiên
Không nhường đường hoặc gây cản trở xe được quyền ưu tiên đang phát tín hiệu ưu tiên đi làm nhiệm vụ là hành vi bị xử phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Với ô tô, mức phạt là 6.000.000–8.000.000 đồng. Với xe máy, mức phạt là 4.000.000–6.000.000 đồng. Với một số nhóm phương tiện khác, mức phạt được quy định riêng theo từng điều của Nghị định.
Nghị định 168/2024/NĐ-CP cũng quy định xử phạt xe không được quyền ưu tiên nhưng lắp đặt, sử dụng thiết bị phát tín hiệu của xe ưu tiên. Với ô tô, hành vi này thuộc nhóm phạt 4.000.000–6.000.000 đồng; với xe máy, hành vi tương tự thuộc nhóm phạt 800.000–1.000.000 đồng.
8. Xe cứu thương có luôn được ưu tiên hơn xe chữa cháy không?
Không. Theo thứ tự xe ưu tiên trong luật giao thông, xe chữa cháy đi làm nhiệm vụ được xếp ở vị trí ưu tiên đầu tiên, sau đó đến xe quân sự, công an, kiểm sát đi làm nhiệm vụ khẩn cấp và đoàn xe có CSGT dẫn đường, rồi mới đến xe cứu thương đi làm nhiệm vụ cấp cứu.
Tuy nhiên, trong thực tế, tài xế không nên cố phân tích quá lâu xem xe nào ưu tiên cao hơn nếu phía sau hoặc phía trước có xe đang phát còi, đèn ưu tiên. Nguyên tắc an toàn là giảm tốc, quan sát và nhường đường cho xe ưu tiên đang cần đi qua. Nếu có nhiều xe ưu tiên cùng xuất hiện, người lái cần tuân thủ hiệu lệnh của lực lượng điều khiển giao thông nếu có.
9. Đoàn xe tang có phải xe ưu tiên không?
Có, đoàn xe tang được liệt kê trong nhóm xe được quyền ưu tiên, nhưng nằm ở thứ tự sau các nhóm xe làm nhiệm vụ khẩn cấp như chữa cháy, quân sự/công an/kiểm sát làm nhiệm vụ, xe cứu thương, xe hộ đê và xe cứu nạn cứu hộ.
Khi gặp đoàn xe tang, người lái nên giảm tốc, giữ khoảng cách, không chen cắt đoàn xe và không bấm còi gây mất trật tự. Tuy nhiên, nếu đồng thời xuất hiện xe chữa cháy, xe cứu thương hoặc xe ưu tiên khác đang làm nhiệm vụ khẩn cấp, cần nhường đường cho xe ưu tiên khẩn cấp theo đúng thứ tự và hướng dẫn của lực lượng điều tiết.
10. Có được vượt đèn đỏ để nhường xe ưu tiên không?
Về nguyên tắc, người tham gia giao thông phải nhường đường khi xe ưu tiên đang phát tín hiệu ưu tiên đi làm nhiệm vụ. Bộ Công an từng giải thích việc xử lý phạt nguội cần xem toàn bộ diễn biến clip; nếu người lái vượt đèn đỏ trong tình huống cần nhường đường cho xe cấp cứu/xe ưu tiên, cơ quan chức năng sẽ xem xét bối cảnh để tránh xử lý oan sai.
Tuy nhiên, người lái không nên hiểu thành “cứ gặp xe ưu tiên là được vượt đèn đỏ tùy ý”. Cách xử lý an toàn là nhích xe hoặc tấp sang bên phải trong phạm vi đủ an toàn, không lao qua giao lộ nếu phía trước có dòng xe đang cắt ngang. Nếu có Cảnh sát giao thông điều tiết, hãy làm đúng hiệu lệnh của người điều khiển giao thông.
11. Những lỗi thường gặp khi nhường đường cho xe ưu tiên
Lỗi đầu tiên là phanh gấp giữa làn. Khi nghe còi ưu tiên, nhiều tài xế giật mình phanh lại ngay, khiến xe phía sau dễ va chạm. Cách đúng là quan sát gương, giảm tốc từ từ và tìm khoảng trống để tấp sang phải.
Lỗi thứ hai là tạt đầu xe ưu tiên. Một số người thấy xe ưu tiên ở phía sau liền đánh lái đột ngột sang làn khác mà không quan sát điểm mù. Hành vi này có thể làm xe ưu tiên phải phanh gấp hoặc đánh lái tránh.
Lỗi thứ ba là bám đuôi xe ưu tiên. Khi xe ưu tiên mở đường, một số phương tiện phía sau cố bám theo để vượt ùn tắc. Đây là hành vi nguy hiểm, dễ gây va chạm và có thể bị xử phạt nếu vi phạm làn đường, đèn tín hiệu, vạch kẻ đường hoặc gây cản trở giao thông.
Lỗi thứ tư là bật nhạc quá to, đóng kín kính và không nghe được còi ưu tiên. Khi lái xe trong đô thị hoặc trên cao tốc, nên giữ âm lượng vừa phải để nhận biết âm thanh cảnh báo bên ngoài.
12. Cách nhường đường cho xe ưu tiên an toàn
Khi nghe còi hoặc thấy đèn ưu tiên, hãy giữ bình tĩnh, quan sát gương chiếu hậu và gương bên để xác định xe ưu tiên đang ở đâu. Nếu xe ưu tiên đang đi phía sau, hãy giảm tốc, bật tín hiệu nếu cần và tấp dần sang bên phải khi đủ an toàn. Nếu đang ở nút giao, không cố vượt qua giao lộ; hãy nhường đường theo hướng di chuyển của xe ưu tiên.
Nếu đang trên cao tốc, không dừng đột ngột ở làn chạy. Hãy quan sát, giữ khoảng cách, chuyển làn đúng quy định nếu có thể và nhường khoảng trống cho xe ưu tiên. Không chạy vào làn dừng khẩn cấp trừ trường hợp cần thiết và bảo đảm an toàn.
Một số lưu ý quan trọng:
- Giảm tốc ngay khi phát hiện xe ưu tiên.
- Đi sát lề phải hoặc dừng lại khi có đủ điều kiện an toàn.
- Không phanh gấp giữa làn.
- Không bám đuôi xe ưu tiên.
- Không chen vào đoàn xe có CSGT dẫn đường.
- Không tự ý lắp còi, đèn ưu tiên cho xe cá nhân.
- Tuân thủ hiệu lệnh của Cảnh sát giao thông nếu có.
- Khi không chắc xử lý thế nào, ưu tiên giảm tốc và tạo khoảng trống an toàn.
Ngoài việc nhường đường đúng cho xe ưu tiên, tài xế cũng nên kiểm tra tình trạng xe trước mỗi chuyến đi. Nếu xe chết máy, thủng lốp, hết bình hoặc không thể tiếp tục di chuyển an toàn, cần bật cảnh báo, đặt xe ở vị trí an toàn nếu có thể và gọi hỗ trợ thay vì dừng chắn làn hoặc gây cản trở xe ưu tiên.
13. FAQ
Thứ tự ưu tiên khi tham gia giao thông gồm những gì?
Có thể hiểu theo hai nhóm: thứ tự hiệu lực của báo hiệu giao thông và thứ tự xe được quyền ưu tiên. Khi có xe ưu tiên đang phát tín hiệu đi làm nhiệm vụ, người tham gia giao thông phải giảm tốc, đi sát lề phải hoặc dừng lại để nhường đường.
Thứ tự xe ưu tiên trong luật giao thông là gì?
Thứ tự xe ưu tiên gồm: xe chữa cháy; xe quân sự, công an, kiểm sát đi làm nhiệm vụ khẩn cấp và đoàn xe có CSGT dẫn đường; xe cứu thương; xe hộ đê, xe cứu nạn cứu hộ, khắc phục thiên tai, dịch bệnh hoặc tình trạng khẩn cấp; đoàn xe tang.
Xe cứu thương đứng thứ mấy trong thứ tự ưu tiên?
Xe cứu thương đi làm nhiệm vụ cấp cứu đứng sau xe chữa cháy và sau nhóm xe quân sự, công an, kiểm sát làm nhiệm vụ khẩn cấp hoặc đoàn xe có CSGT dẫn đường.
Khi gặp xe ưu tiên phải làm gì?
Người lái cần giảm tốc độ, đi sát lề đường bên phải hoặc dừng lại để nhường đường, không gây cản trở xe ưu tiên đang phát tín hiệu ưu tiên đi làm nhiệm vụ.
Không nhường đường cho xe ưu tiên bị phạt bao nhiêu?
Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, ô tô không nhường đường hoặc gây cản trở xe ưu tiên đang phát tín hiệu ưu tiên đi làm nhiệm vụ bị phạt 6.000.000–8.000.000 đồng; xe máy bị phạt 4.000.000–6.000.000 đồng.
Xe cá nhân có được lắp còi, đèn ưu tiên không?
Không. Thiết bị phát tín hiệu xe ưu tiên chỉ được lắp đặt, sử dụng trên các loại xe thuộc diện được phép và phải đúng quy định. Xe không được quyền ưu tiên nhưng lắp đặt, sử dụng thiết bị phát tín hiệu xe ưu tiên có thể bị xử phạt.
Xe ưu tiên có được đi ngược chiều không?
Xe ưu tiên đang làm nhiệm vụ và có tín hiệu ưu tiên được phép đi không phụ thuộc tín hiệu đèn giao thông, đi vào đường ngược chiều và các đường khác có thể đi được; riêng trên cao tốc, xe ưu tiên chỉ được đi ngược chiều trên làn dừng xe khẩn cấp và vẫn phải tuân theo hiệu lệnh người điều khiển giao thông, biển báo tạm thời.
14. Kết luận
Thứ tự ưu tiên khi tham gia giao thông cần được hiểu đúng để người lái xử lý an toàn trong các tình huống thực tế. Về xe ưu tiên, thứ tự theo luật gồm xe chữa cháy, nhóm xe quân sự/công an/kiểm sát làm nhiệm vụ khẩn cấp và đoàn xe có CSGT dẫn đường, xe cứu thương, xe hộ đê/cứu nạn cứu hộ/khắc phục thiên tai dịch bệnh, sau cùng là đoàn xe tang. Khi xe ưu tiên đang phát tín hiệu đi làm nhiệm vụ, người tham gia giao thông phải giảm tốc, tấp sát lề phải hoặc dừng lại để nhường đường.
Việc nhường đúng không chỉ tránh bị phạt mà còn giúp xe làm nhiệm vụ khẩn cấp tiếp cận hiện trường nhanh hơn. Nếu xe của bạn gặp sự cố trên đường, không thể tiếp tục di chuyển an toàn hoặc đang cản trở luồng giao thông, VETC Cứu Hộ xe hơi có thể hỗ trợ kéo xe, vận chuyển xe đến gara hoặc địa điểm phù hợp.
